Alles over MPEG-4

In 1999 werd de eerste ontwerpversie van mpeg-4 ter goedkeuring aangeboden aan de Video Coding Experts Group. Nu tien jaar later is mpeg-4 stevig verankerd in onze samenleving. Wat is er zo bijzonder aan de video-codec? Wat zijn de verschillende versies en welke software kunt u gebruiken om mpeg-4-bestanden af te spelen en te encoderen? Een overzicht van een fantastische codec.

Of u nu hd-televisie kijkt via de kabel, filmpjes download voor uw mobiel of opnames maakt met uw hd-camera, de kans zeer groot dat de gebruikte video-codec op mpeg-4 gebaseerd is. Dat betekent niet dat de codec altijd dezelfde is, want mpeg-4 kent verschillende varianten. Zo wordt voor het uitzenden van hd-televisie mpeg-4 Part 10 gebruikt, ondersteunen sommige mobiele telefoons alleen mpeg-4 Part 2 en slaan hd-camera’s video op in avchd-formaat. De verschillende versies van mpeg-4 zijn ontstaan doordat de codec continu in ontwikkeling is.

Het begint allemaal in 1998 als de Video Coding Experts Group (VCEG) aan de markt een oproep doet om een voorstel in te dienen voor een nieuwe codec waarvan de efficiëntie twee maal zo groot moet zijn als de tot dan toe bestaande codecs. Daarnaast moest deze codec geschikt zijn voor verschillende toepassingen. De markt stond te springen om een efficiëntere video-codec om de bandbreedte van de kabel, umts en satelliet beter te kunnen benutten en om de doorgifte en opslag van hd-video mogelijk te maken.

Een jaar later is de eerst versie van MPEG-4, met als officiële naam ISO/IEC 14496, klaar. Deze versie die nu bekend staat als mpeg-4 Part 2 vertoont nog veel overeenkomsten met MPEG-2. Weliswaar overtreft mpeg-4 Part 2 mpeg-2 in kwaliteit en ondersteunt het aac-geëncodeerd geluid, maar het is nog lang niet de efficiënte codec waarop de markt zit te wachten.

Desondanks wordt de codec vrijgegeven en implementaties volgen in hard- en software. Door het ontbreken van een officieel containerformaat voor mpeg-4 Part 2 ontstaan er verschillende. Microsoft, als één van de mede ontwerpers van mpeg-4, is er als eerste bij door de avi-container geschikt te maken de nieuwe codec. Uiteraard leidde dit tot problemen tussen de ontwikkelaars die niet zaten te wachten op een hegemonie van Microsoft.  De softwaregigant stapt uit het ontwikkelteam en past de mpeg-4 codec drie maal aan en noemt de definitieve versie Microsoft mpeg-4 versie 3. Om deze verbeterde mpeg-4 codec te beschermen, zorgt Microsoft ervoor dat deze niet kan worden gebruikt voor het encoderen naar avi-bestanden maar alleen naar hun eigen asf-bestandsformaat.

Een groep enthousiastelingen weet de codec te kraken. De met DivX 3 geëncodeerde bestanden slaan enorm aan. Het stelt filmliefhebbers in staat om een complete dvd van 4,3 GB te comprimeren naar  850 MB zodat deze op een cd past.  De DivX-bestanden konden worden opgeslagen als avi of mp4. Aan de andere kant van het mpeg-4 spectrum implementeerde Apple mpeg-4 Part 2 in hun mov-container, waardoor de verwarring bij veel consumenten compleet was. 
Door de enorme populariteit van DivX en later ook Xvid werd de mp4-container steeds meer gebruikt. Uiteindelijk zou de International Organisation for Standardisation (ISO) de mp4-container formaliseren in mpeg-4 part 14 en baseren Apples mov-formaat.